Tâm thế người thầy trong thời đại AI': Thích ứng để dẫn dắt

18:09, 18/04/2026
“Tôi nghĩ, làm giáo dục chưa bao giờ dễ. Người học là trung tâm nhưng người thầy là người dẫn dắt”, PGS.TS Võ Văn Minh – Hiệu trưởng trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng chia sẻ góc nhìn về tâm thế người thầy trong thời đại trí tuệ nhân tạo (AI).

Sáng ngày 18/4, Trường Đại học Sư Phạm – Đại học Đà Nẵng tổ chức Tọa đàm “Người thầy trong kỷ nguyên AI (trí tuệ nhân tạo): Thích ứng để dẫn dắt”. Tọa đàm được tổ chức nhằm tạo không gian trao đổi, chia sẻ và suy ngẫm về vị trí, vai trò và năng lực của người dạy trong thời đại số.

Tại buổi tọa đàm, sinh viên, giảng viên, những người quan tâm đến giáo dục và đào tạo tại TP Đà Nẵng có cơ hội lắng nghe những chia sẻ từ PGS.TS Võ Văn Minh – Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng tác giả cuốn sách “Tâm thế người thầy trong thời đại AI”. 

Theo PGS.TS Võ Văn Minh, chọn chủ đề khó khi viết cuốn sách “Tâm thế người thầy trong thời đại AI” nhưng tác giả viết ở góc độ của một người làm giáo dục nêu ra vấn đề để trao đổi nên rất thoải mái trong thể hiện suy tư. Bạn đọc nói chung, các thầy cô giáo nói riêng khi đọc cuốn sách sẽ có cách tiếp cận với AI không phải là tâm thế khủng hoảng, lo sợ mà xem đó là cơ hội để thay đổi phương pháp giáo dục.

“Tôi đã tự hỏi khi AI phát triển sẽ thay đổi từ cái gì thì nền tảng của mọi thay đổi sẽ luôn bắt đầu từ tâm thế”, PGS.TS Võ Văn Minh nói về lý do bắt đầu chắp bút viết cuốn sách.

Theo PGS.TS Võ Văn Minh, xã hội luôn luôn thay đổi và người thầy cũng luôn phải suy nghĩ về việc cần làm gì để tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt trong thời đại công nghệ ngày càng hiện diện sâu rộng. Nhìn lại lịch sử sẽ thấy, trước đây, nhà nho và người thầy hiện đại xuất hiện với tâm thế khác nhau. Người thầy ngày xưa uyên bác, biết nhiều về thực tế, đọc nhiều sách nên học trò đến gần gũi thầy để học về tư tưởng, kiến thức của thầy.

“Người thầy cần thích ứng như thế nào để không bị tụt lại phía sau. Tôi nghĩ, làm giáo dục chưa bao giờ dễ, mình phải định vị chính mình trước. Không nên né tránh sử dụng AI mà phải sử dụng để dẫn dắt. Hiện nay, sinh viên không sử dụng AI đáng lo hơn sinh viên sử dụng AI, bởi vì quan trọng ở vai trò, phương pháp của người thầy chứ không phải ở người học. Người học là trung tâm nhưng người thầy là người dẫn dắt", PGS.TS Võ Văn Minh khẳng định.

Tại tọa đàm, nhiều sinh viên và giảng viên đặt câu hỏi băn khoăn về vấn đề từ khi có AI, tri thức và dữ liệu không còn khan hiếm. Sinh viên cho biết đôi khi cảm thấy việc hỏi AI dễ dàng và an toàn hơn khi hỏi, giao tiếp với giảng viên. Trong khi đó, từ phía giảng viên cũng bày tỏ những trăn trở trong cách mình truyền tải tri thức đã đủ để học sinh cảm thấy an toàn chưa, hay việc sử dụng AI trong dạy học các ngành về nghệ thuật như thế nào để đảm bảo tính sáng tạo và rung động trước cái đẹp.

Trước những câu hỏi này, PGS.TS Võ Văn Minh cho rằng các giảng viên đang làm công việc giáo dục con người chứ không phải giáo dục máy móc. Do đó, bên cạnh tri thức chính là sự kết nối hài hòa, định hướng để con người giao tiếp với nhau hiệu quả hơn, hiểu rõ cảm nhận của nhau hơn. Như vậy, vấn đề quan trọng của người thầy lúc này không chỉ là truyền đạt kiến thức mà còn là truyền đạt để sinh viên có năng lực giải quyết vấn đề, chia sẻ với mọi người.

Cũng tại buổi tọa đàm này, ông Huỳnh Quang Thành - chuyên gia công nghệ thông tin, chuyên sâu trong lĩnh vực Trí tuệ Nhân tạo Thế hệ mới (Gen AI), Tập đoàn FPT, đánh giá cuốn sách của PGS.TS Võ Văn Minh đã chỉ ra AI là một công cụ trung tính, nghĩa là nó vừa có hại lại vừa có lợi. Quan trọng, người thầy sử dụng và hướng dẫn sinh viên sử dụng nó như thế nào. Và việc sử dụng AI trong dạy, học và cuộc sống đang là một xu thế không thể đảo ngược.

Cuốn sách nhỏ nhưng có sức khơi gợi về sự tự tin và cảm hứng để người thầy sẵn sàng lấy AI làm công cụ giảm tải đồng thời là cánh cửa khuyến khích người thầy duy trì tâm thế học tập suốt đời, hướng dẫn cho học sinh tư duy phản biện để sử dụng công nghệ hiệu quả, có đạo đức.

Bảo Hòa